Okuma ve öğrenme zorluğu çeken çocuklara özel eğitim veren bir okul için bağış toplama yemeğinde, çocuklardan birisinin babası katılımcılar tarafından asla unutulmayacak bir konuşma yaptı. Okula ve kendini adamış öğretmenleri kutladıktan sonra şöyle bir soru sordu: ‘Dışarıdaki etkenler tarafından etkilenmedikçe doğa her şeyi mükemmel bir şekil ve sırada yapıyor. Ama yine de oğlum Shay, diğer çocukların öğrendikleri gibi öğrenemiyor. Diğer çocukların anlayabildikleri gibi anlayamıyor. Oğlumda doğal olması gerekenler şeyler nerede?’
Bu soru karşısında dinleyiciler sessiz kaldılar.
Baba devam etti. ‘Ben inanıyorum ki, dünyaya fiziksel ve zeka engelli Shay gibi bir çocuk geldiğinde, gerçek insan doğası kendini gösterme fırsatını buluyor ve bu da insanların o çocuğa davranış şekillerinde kendini gösteriyor.’
Ve sonra aşağıdaki hikayeyi anlatmaya başladı:
Shay ve babası bir gün parkta Shay’in tanıdığı birkaç çocuğun beyzbol oynadıklarını gördüler. Shay sordu, ‘Acaba oynamama izin verirler mi? ‘Shay’in babası çoğu çocuğun Shay gibi bir çocuğun takımlarında oynamasını istemeyeceklerini ama aynı zamanda eğer oğluna izin verirlerse oğlunun o çok ihtiyacını duyduğu, engellerine rağmen başkaları tarafından kabul edilmenin özgüveni ve sahiplenme duygusunu vereceğini de biliyordu. Shay’in babası çocuklardan birinin yanına yaklaştı ve (fazla bir şey beklemeyerek) Shay’in oynayıp oynayamayacağını sordu. Çocuk şöyle danışabileceği birilerine baktı ve sonra ‘Şu anda 6 sayı gerideyiz ve oyun sekizinci turunda. Herhalde takıma girebilir ben de onu dokuzuncu turda vurucu olarak sokmaya çalışırım’ dedi.
Shay büyük bir gayretle takımın yanına gitti ve yüzünde kocaman bir gülümseme ile takım t-shirt’ünü giydi. Babası gözünde yaş, kalbi sıcak duygularla dolu onu izledi.
Çocuklar oğlunun kabul edilmesinden dolayı babanın mutluluğunu gördüler. Sekizinci turun sonunda Shay’in takımı bir kaç puan kazandı ama hala 3 sayı gerideydi. Dokuzuncu turun başında Shay eldiveni eline geçirdi ve sağ açık sahaya çıktı. Ona doğru hiç top isabet etmemesine rağmen oyunda olmaktan son derece mutluydu ve babasının ona tribünlerden el salladığını gördüğünde yüzünde kocaman bir gülümseme vardı. Dokuzuncu turun sonunda Shay’in takımı yine puan kazandı. Şimdi bütün kaleler doluydu, oyunu kazanma şansı ortaya çıkmıştı ve topa vurma sırası Shay’e gelmişti. Bu noktada Shay’in vurucu olmasına izin vererek oyunu kaybetme riskini mi almalıydılar? Şaşırtıcı bir hamleyle Shay’e sopayı verdiler. Herkes topa isabet ettirme şansının sıfır olduğunu biliyorlardı çünkü bırakın topa vurmayı Shay sopayı bile elinde tutmasını bilmiyordu.
Ama Shay sahaya çıktığında top atıcı, diğer takımın kazanma şanslarını bir kenara bırakarak Shay’e bu fırsatı tanıdıklarını görünce bir kaç adım öne giderek yumuşak bir şekilde topu Shay’e doğru fırlattı. İlk topa Shay zorlukla sopayı savurdu ama ıskaladı. Atıcı tekrar bir kaç adım öne doğru geldi ve topu yine yumuşak bir şekilde Shay’e doğru attı. Shay sopayı savurdu ve hafifçe topa dokunarak yere atıcıya doğru vurdu.
Oyun şimdi bitecekti. Atıcı topu yerden aldı ve ilk kaledeki adamına kolaylıkla atabilecek ve Shay’i sobeleyerek oyunu bitirebilecekti.
Ama atici topu aldı ve ilk kaledeki adamının başının üzerinden diğer takım arkadaşlarının erişemeyeceği yere fırlattı. Tribünlerdeki herkes ve iki takımda bağırmaya başladılar, ‘Shay, ilk kaleye koş, ilk kaleye koş!’ Shay hayatında hiç bu kadar uzağa koşmamıştı ama ilk kaleye gidebildi. Şaşkınlıktan büyümüş gözleriyle yere çöktü. Herkes bağırmaya devam etti, ‘İkinci kaleye koş, ikinci kaleye koş’ Nefes nefese Shay zorlukla ikinci kaleye koşabildi.
Shay ikinci kaleye geldiği sırada açık sahada diğer takımdan biri topu almıştı… Takımın en küçüğü olan bu çocuk kahraman olma şansını elinde tutuyordu.
Topu ikinci kaledeki adamına atabilirdi ama top aticisinin niyetini anladığından o da kasıtlı olarak topu üçüncü kaledeki arkadaşının başının üzerinden attı. Herkes bağırıyordu, ‘Shay, Shay, Shay, bütün yolu koş Shay’

Karşı takımdan birinin yardim ederek onu üçüncü kaleye doğru döndürmesiyle Shay üçüncü kaleye koşabildi, ‘Üçüncüye koş! Shay, üçüncüye koş!’ Shay üçüncüye gelirken diğer takımdaki çocuklar ve seyirciler ayağa kalkmışlardı ve bağırıyorlardı, ‘Shay, hepsini koş! Hepsini koş!’
Shay hepsini koştu ve oyunu takımı için kazanan bir kahraman olarak herkes tarafından alkışlandı.
‘O gün’, dedi babası, gözlerinden yaşlar aşağıya doğru süzülerek, ‘iki takımdaki çocuklar da dünyaya bir parça sevgi ve insanlık getirmeyi başardılar’.
Shay bir sonraki yaza yetişemedi. O kış öldü. Bir kahraman olduğunu ve babasını mutlu ettiğini, ve eve geldiğinde annesinin de gözyaşları içinde onu kucakladığını asla unutmadı…….

                                                                  (alıntıdır)

Bize masal içinde masallar anlatan İhsan Oktay Anar’ın son romanı Suskunlar, İletişim yayınları arasında çıktı. Romanlarını, ele aldığı konuya ait geniş bir sözcük dağarcığıyla yazan Anar, son romanını da musiki etrafında kurar; tabii ki, musikiye ait oldukça geniş bir dağarcıkla. Bu konuda öylesine gayretkeştir ki, musikiye uzak biri için sözlükler de kâr etmez; tıpkı Amat’taki gemi ve denizcilik terimleri gibi.

“Başlangıçta sükût var idi. Ve her yer karanlık idi. Ve Yaradan Yegâh makamında terennüm eyledi.” Bu yaratılışın birinci günüdür ve Yegâh makamındadır; ikincisi Dügâh; üçüncüsü Segâh; dördüncüsü Çârgâh; beşincisi Pençgâh; altıncısı Şeşgâh ve Tanrı’nın yaratış sonrası dinlendiği yedinci gün ise Heftgâh’dır. Heftgâh makamının niseb-i şerife sayısı da yedidir. Yedi sayısı, Suskunlar’da çok önemli bir simgeye dönüşür ve roman yedi günlük yaratış evresine uygun olarak Yegâh makamıyla başlar; Konstantiniye’nin yedi musiki üstadı birer birer öldürülür. (Öldürülen bu yedi üstada ‘Yedi Suskunlar’ demekte de bence bir sakınca yoktur.) Romanın son bölümünde Yedikule Kahini’ne yedi arkadaşı bir ayna hediye ederler. Kahin rüyasında yedi şehrin (Kahire, Urfa, Basra, Hicâz, Trablus, Kazan, Bağdat) yedi kahinini (Bilâl, Heybet, Abbas, Mesût, Zeynel, Selâhattin, Munkasım) görür. Dünyanın ikinci hakikatini göreceği bu aynada, yaşanan yedi olayı müşahede eder ve roman böylece son bulur.

Elbette roman sadece ‘yedi’ simgesi üzerine kurulmamıştır. Zaman, mekan, kişiler, olaylar hepsi birer simgedir. Azazil, sonra Tağut olacaktır; Kabil, İsmail Dede, Alessandro Perevelli ya da Pereveli İskender Efendi yani çembalo üstadı cüce; herkesi kendine âşık eden Nevâ; Bâtın, Zâhir, Dâvut, Eflâtun, Kalın Musa, Veysel Bey, Bağdasar, Gülâbi, Meymenet, Âmin, Firavun ya da tersinden Nuvarif, Muhayyer Hüseyin Efendi ve daha niceleri aslında roman boyunca kişileri temsil eden özel isimler olmaktan ziyade birer simge olarak vardırlar. Örneğin Kabil, ismiyle müsemma bir şekilde romana cellad olarak girer; ama Kabil öldürüldüğünde onun katili artık Kabil olmuştur ve o da sonraları aynı şekilde öldürülecek yine katiller yeni Kabil’ler olarak devam edecektir. Ya da elleriyle bir felçliyi iyileştiren Zâhir. O da ‘oniki’ kişilik şâkirtiyle birlikte oturduğu iftar sofrasında kendisi için hazırlanan kavunu ve rakıyı şâkirtlerine üleştirir ve: “Alın! Bu kavunu yiyin! O benim etimdir! Rakıyı da için! O benim kanımdır!” der. Görüldüğü gibi bu atıflar açıkça Hz. İsa’nın ‘son yemek’ olarak bilinen Hıristiyan anlatısınadır. Zaten yemek sonrası ‘Yâkuta’ isimli bir santurî onu ispiyon eder. Zâhir başından ve ellerinden bir tomruğa bağlanarak işkenceler altında uzun bir yol yürümek zorunda kalır.     

Simgeler sayesinde gizemli bir hâl alan romanda, iç içe anlatılan hikayeler de aslında yap-bozun parçacıklarıdır. Belki de bu nedenden dolayı roman sanki baştan sona doğru kurulmuştur. Aslında ilk sayfaları okuduğumuzda olay ya da olacak olanlar bize anlatılmıştır. Ama anlamlı bir bütüne ulaşabilmek için, anlatı boyunca serpiştirilen parçacıkları bulup yan yana getirmek zorundayızdır. Örneğin Cüce Efendi’nin niye musiki düşmanı bir adam olarak camide vaaz ettiğini anlamak için, romanın son bölümlerindeki parçaya ihtiyacımız vardır. Ya da romanın hemen başında ihtiyar bekçinin Yenikapı Mevlevîhânesi’nde karşılaştığı hayâletin ne/kim olduğunu öğrenebilmek için de sabırla, dikkatle, heyecanla cümlelerin peşinden gitmek zorundayızdır.

Okuduğumuzun kurgu olduğunu, zaten romanın da bu kurgu için yazıldığını bize ihsas ettirmesi postmodern edebiyatın önemli unsurlarındandır. Öyle ki, her şey sadece bu ‘kurgu’ içinde anlam kazanır; anlamı da sadece bu yapı içinde geçerlidir. Hayata, yaşanmışlıklara, tarihe, insana dair hiçbir atıf yoktur. Romanın dışındaki her şey sadece üzerinde anlaştığımız kodlar olarak değerlidir; yani romanla iletişim kurmamız için gerekli olan konvansiyondan başkaca bir değeri yoktur. Zaten postmodernlere göre hayat da bir kurgudan ibaret değil midir? Üstelik kurgunun gerçeğe, gerçeğin kurguya inkılâp edip durduğu bir gerçeklik çevrimi içinde değil miyiz? “hayatında öyle bir olay olur ki, buna inanasın gelir! Bir de bakarsın ki, bu masal gerçeğin ta kendisiymiş!” Böylesi bir gerçeklik anlayışı elbette insanın bağlandığı, tutunduğu, kendisini tanımladığı temel değerleri değersizleştirmektedir. Tarih, tarih olmaktan; inançlar, inanç olmaktan, görünen dünya, göründüğü gibi olmaktan çıkmakta ve sadece romanın kurgusu içinde bir anlam kazanmaktadır. Kaçınılmaz olarak olaylar, olgular, gerçeklik romancının dünyagörüşüne göre anlamlı bir bütüne kavuşmaktadır. Binlerce yıllık simgeler romancının elinde bambaşka bir simge-simgelenen ilişkisine dönüştürülmektedir. ‘Sultan Ahmed-i Sâni Han Efendimiz’in’ devrinde, mevlevîhâne ve camiler etrafında kurulan romanda (belki Eflâtun hariç tutulabilir) herkes bir şekilde günaha bulaşmaktadır; daha doğrusu günah içinde debelenmektedir. Olumlu bir tip neredeyse hiç anlatılmaz. Amat’ı da semitik dinlerin neredeyse ortak bir biçimde anlattığı yaratılış alegorisi etrafında kuran Anar; sökonusu romanında da kişileri kendi kurduğu simgelerle çizmişti: içkinin, afyonun; alaverenin, dalaverenin gırla gittiği bir anlatışla.

Simge esasen nesne merkezli bir göstergedir. Nesneyle simge arasındaki simgeleme ilişkisi açıktır, bilinebilirdir. Anar, simgeyle simgelenen arasındaki bu ilişkiyi kırarak romanında onları ‘inançları’ etrafında yeniden biçimlendirmekte ve böylece Müslümanların binlerce yıllık simgelerini tanınamaz, bilinemez; dahası kirletilmiş, günaha bulaştırılmış bir hâle sokarak ‘düşük’leştirmektedir. Zaten böylesi bir düşükleştirme gerçekleştirilmeden sözkonusu simgeleri postmodern romana taşımak olası değildir, akıl işi değildir. Zira sadece bir eğlence, haz ve dahi anlatmanın keyfi, anlatmanın eğlencesi olarak yazılan bu tür romanlarda zaman, mekan, kişiler, olay ve olgular da bu hizmete binaen vardırlar. ‘Kendi’leri olarak var olmaları, romana bir ‘büyük anlatı’ olarak hakikati, gerçeği dayatma riskini taşırlar. Oysa postmodern romancı bir hakikati, gerçeği, doğruyu, iyiyi göstermek, anlatmak derdinde değildir. Zaten genellikle tarihe ve polisiyeye sığınmaları da bu nedenledir. Güncel olandan kaçmanın başkaca yolu yoktur. Tarihin güvenli uzamı (ki tarihi de ‘retro bir senaryo olarak’ inşa ederek) romancıya keyfî bir artalan her zaman sunar. Böylece bir şeyi seçmek; yanında ya da karşısında olmak zorunda kalmaz.

“Kur’ân-ı Kerîm’i koruyan Allah, Tevrat’ı ve İncil’i niye koruyamamış da kâfirler bu kitapları tahrif edebilmişler?” diye satıraralarına ‘zekice’ sorular yerleştiren Anar; ayet, hadis alıntılamakta; kelâmi konulara atıflar yapmakta ve birçok İslam âlimini isimleriyle romanına taşımakta da herhangi bir beis görmez. Çünkü onun için her şey sadece romanda kullanılan birer ‘malzeme’den ibarettir. Ayrıca postmodern romanın ‘ansiklopedist’ yanıyla da uyum içindedir.   

Herkesin bir sesin, bir nefesin, bir nağmenin yani Hayat Nefesi’nin peşinde koştuğu böylece belki de ölümsüz olacağına inandığı (Tağut tarafından inandırıldığı) romanda; ‘Eflâtun, yegah perdesinde karar eder ve Yaradan’la, yegahta yekvücut olur. İbrahim Dede de Ene’l Hakk demeye ihtiyaç duymayan Eflâtun karşısında secde eder’ ve böylece bir vuslat yaşanır. Bir başka vuslat da; Dâvut, Araban eseri çaldığında yaşanır: Herkesin âşık olduğu Nevâ kapının önüne çıkar; ikisi birlikte göklere doğru bir ışık olarak yükselen Âsım’ı görürler. Nevâ’nın ses, sedâ anlamını düşünürsek peşinde koşulan ‘sesi’ daha rahat anlamış oluruz. Bir de romanın başındaki Mevlânâ’dan yapılan alıntı bizim için çemberi tamamlar ve roman kendi üzerine kapanır: “Kulak eğer gerçeği anlarsa gözdür.”

Artık Yedikule Kâhini’nin gören tek gözüne de ihtiyacı kalmamıştır: “Hakikati gören gözün başka hiçbir şey görmesine gerek yoktu. Yedikule Kâhini’nin yegâne gözüne de bu şekilde perde indi. Ama kör olmasına rağmen hiçbir şey görmüyor değildi. Gözlerinin ona gösterdiği yegâne şey, o uçsuz bucaksız karanlıktı. Tıpkı sessizliği dinleyen Eflâtun gibi, kâhin de sustu. Belki de susmak, gerçeği anlatmanın tek yoluydu.”  

     Yeni Şafak Kitap eki, sayı 24, 05.12.2007.

KAPINA GELDİM

 HAKAN

Karacaoğlan 17.yy 

KÖROĞLU 

Koçyiğit, ünlü ozan Köroğlu, ünlü bir halk hikayesi, daha doğrusu halkın gönül süzgecinden yüzyıllar boyu süzülüp gelen bir halk romanıdır. Köroğlu Anadolu insanının kanında var olan coşku ve kahramanlık tutkusunu şahsında kişileştiren bir kahramandır. Ozan Köroğlu halk şiirindeki koçaklama şairlerine ortak olmuş bir şairdir. Devlet gözünde Eşkıya Köroğlu ise bir kanun kaçağı, devlete karşı gelmiş bir dağ adamıdır. Yol keser, kervan vuru. Babasının kör olmasına sebep olan Bolu Beyinin ordularını bozguna uğratır ve sık, sık Bolu’yu basa, şehrin altını üstüne getirir. Bu yaptıkları tabi ki örnek alınacak davranışlar değildir ama düzenin bu haksız gidişine, devlet makamlarında ki kişilerin halka yaptığı zulme karşı yapacak pek fazla şeyi de kalmamıştır. Bütün bu şartlara rağmen Bolu Dağları’ndaki gür sesi hiçbir zaman haksızlığa karşı hükmetmemiştir. Zaten böyle bir şey olsaydı bu günlere kadar yaşaması da mümkün olmazdı. Köroğlu’nun yaşadığı dönem devletin halkı; yöneticileri vasıtasıyla ezdiği, aldığı çifte vergilerle canından bezdirdiği dönemdir. Bu gidişe karşı Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde Celali adı altında ayaklanmalar olmuş, devlet bunlarla savaşa dursun, halk iki taraf arasında sürekli bir eziyet halinde yaşamını sürdürmektedir. İşte bu son derece gergin ve tehlikeli ortam içinde bir kahraman çıkıyor, Bolu dağlarından kükrek bir sesle, Çamlıbelin eteklerinden ta Osmanlı sarayına kadar koçaklamalarıyla bütün haksızlıklara kafa tutuyor. Halk ise onun bu sevimli şövalye kimliğinde kendini buluyor ve onda avuntuya karışıyor. Köroğlu’nun halk tarafından sevilmesi belki de bundan dolayıdır.

Köroğlu aldığı yenilgi sonrası, Kiziroğlu’nu çadırında karısına böyle anlatmış. O sırada çadırın dışında Köroğlu’nu dinleyen Kiziroğlu da yendiği kadar yenilgiyi de böylesine doğru bir şekilde şiirleştiren Köroğlu’nun yanına gelip, Köroğlu’yla barışmış.

Hovard,yoksul bir ailenin çocuğuydu ve okul giderlerini karşılamak için kapı kapı dolaşarak eşyalar satıyordu.O,gün hiçbir şey satamamıştı ve karnıda çok açtı.Bundan sonra çalacağı
ilk kapıdan yiyecek birşeyler istemeye karar verdi.Kapıyı açan sevimli genç bayanı görünce utandı.Yiyecek bir şeyler yerine” Affedersiniz,bir bardak su rica edebilirmiyim?” diyebildi yanlızca.Genç bayan,çocuğun aç olabilecegini düşünerek kocaman bir bardak süt getirdi ona.Çocuk,sütü yavaş yavaş içine sindirerek içtikten sonra”Çok teşekkür ederim,borcum ne kadar?”diye sordu genç bayana.
Genç bayan,”borcunuz yok”diyerek,yüzünde sıcak bir gülümsemeyle devam etti;”Annem gösterdiğimiz şefkat ve nezaket karşılığı olarak asla bir bedel ödenmesini beklemememizi öğretti bize”dedi.Çocuk”o halde çok teşekkürler,yürekten teşekkür ederim size”dedi.Howard Kelly,evin önünden ayrıldığı zaman kendisine yanlızca bedensel olarak değil,ruhsal olarak da güçlü hissediyordu.Yıllar sonra genç bayan çok ender rastlanan bir hastalığa yakalandı.Yöredeki doktorlar çaresiz kalınca,hastalığı ile ilgili araştırmalar yapılması için onu büyük kente gönderdiler.
Dr.Howard Kelly,konsültasyon yapması için çağrıldı hastanın hangi kasabadan geldiğini duyunca heyecanlandı.Artık genç olmasa da yıllar önce kendisine sevgiyle yaklaşan bayanı ilk gördüğü anda tanımıştı ve onun yaşamını kurtarmak için elinden gelini yaptı.Uzun süren tedaviden sonra bayan sağlığına kavuştu. DrKelly,denetlemesi için önüne getirilen faturaya şöyle bir baktı ve üstüne birşeyler yazarak zarfın içine koydu ve hasta bayanın odasına gönderdi.Kadın elleri titreyerek aldı zarfı eline.Açmaya korkuyordu…. Hastane faturasını asla ödeyemeyeceğini ve geri kalan yaşamı boyunca bu faturayı ödemek için çalışacağını biliyordu.Sonunda zarf açtı ve faturaya iliştirilmiş bir not dikkatini çekti.Kağıtta şunlar yazılıydı:”Hastane giderlerinin tamamı bir bardak süt karşılığı ödenmiştir.

Berbat…

Üşüdüm, yağmur yağınca üşürüm ben hep. İçim ürperir. Sanki benden bir şey çalar yağmur. Sıcak mesela. Ya da günahlarımı… Yalnız kalırım, çıplak ve çaresiz. İyi bir şey olduğunu söyler eskiler. Ama sevmezler toprak kokusuna güzel denmesini. Çekermiş söyleyeni içine. Sözde. Laf bunlar. Benimki gibi… Söyleyecek sözü olmayanların uydurdukları bir dolu deli saçması. Söyleyecek neyim yok ki saçmalıyorum şimdi.

Islak. Tenha. Yarı uyuşuk ve depresyonlu. Sanki hastalıklı ve bulaşıcı bu duruş. Kimse ama hiç kimseye anlatılamaz bir sıkıntı. İçimde, üzerimde, tepinen. Duran ve durduran. Öfke nöbetleri arasına sıkışıp kalmış bir sözde çocuk yüreği. Çırpındıkça batıyor muyum yoksa uyum mu sağlıyorum belli değil.

Yağmur. Rüzgar. Gözyaşı. Elim kolum bağlı, bağdaş kurmuşum ve çok bilenlerin saltanatının yıkılması için sadece meditasyon yapıyorum. Saçmalıyorum ve derinlemesine düşünmeden yapıyorum ne yapıyorsam. Çok bulanıyor midem. Gemi su alıyor ve ben hala şarap testisi elimde, son derece aristokrat kemancı arıyorum. O bilindik notalı bilinmedik senfoni kulaklarımda çınlasın istiyorum.

Deniz koymadım adını, hayır suya da deymedi ayakları ve hatta Rum da değil kemancı. Ben de hiç işçi olmadım. Emekçi. Ekmek içi yemeği reddettim, mideme oturuyor diye. Ayaküstü ve beyhude ilişki yumaklarında dolanmaktan gelirken nasıl başlanır ki hayata…

Earthworm.. Solucan yani benim ruhum. Her deliğe girip çıkar dünyada. Barınmak olmasa bir de derdi tasası. Ama yerleşmek ya adı… Yerleşik düzende masa etrafında karşılıklı içme sevdası ya da yaşam gailesi diye tutturduğu ruhumun…

İstifa etmeyi pek bilmem, daha ziyade istifade etmek benimkisi. Kanını emmek, kanı emilmişlerin –en azından bir kısmının- çocukluktan kalan özlemi… Güç ve ibrişim kuşları… İbrişim kuşları ölür mü güç gösterisinde bulunsam. Çocuk gibi bulut kovalasam uçurtmayla ve vursam hayatının anlamını sapanla.

Ayrık otu, benzemiyor ne ebegümecine ne de pirpirime. Ne tadı ne de tuzu. Ve sahi aslında varılacak durak tuzdu ama mecazlarla boğuşmaktan, atladık keskin iyodu.

Şimdi aklımda bir deniz kıyısı, kumsalsız, ötesinden berisinden araba geçen, içine girilmesi atalarımca yasaklanmış bir deniz kıyısı. Gri, oynak ve ne kadar başka gözle görmeyi denesem de hüzünlü. Eskilerin dilinde bir türkü, bir hikâye ucu bucağı olmayan su. Derdin ve rüyaların ona anlatıldığı, feraha kavuşturan yaşamın özütü.

Hani nefretten körelmiş gözlere basılan, kenarında yaşamayanların öğrenmek için kıyılarına indiği, melankoli kokan, yarı ateşli ama derde derman deniz kokusu. Amacın olmadan yürüdüğünde, yürümenin amacı olanları gördüğünde tebessümü dudaklarına deydiren o garip kimya. Hemingway olmayı çok isterdim. Hani kokuları ve tatları tarifin ustası… Ben değilim uzman, tasvir belki ama tarif… Nasıl bir duygudur ki o yüreğine serinlik verdikçe içindeki ateşi söndürdükçe ve hatta yeni doğru ateşleri körükledikçe varlığına bedellenir. Ve bilirim ki çok zordur liman kentlerinden ayrılmak.

Bir zaman adamın biri Londra Havası diye torbalar satarmış özlemden tutuşanlara uyanıkça, ama satılamaz ki denizin kokusu ve içine işleyen iyot çıkarılıp verilmez ki başka birine. Keşke rakı şişesine sığsa iyodun ve denizin o masum oyunu. Ve kolilere doldurup gönderebilsem uzak diyarlara.

Aklımda bir gün batımından kalan nefsi körelmiş güneş ve bir bardak buz gibi bira, çerezsiz ve patatessiz. Kimliğini hiç görmediğim insanların karaya çalan gözleri. Kara kokanların nefes depolaması deniz kenarında. Sanki ışığa uçan pervaneler gibi koşuşan kara adamları kadınları deniz kenarında.

Aklımda bir bahar akşamı; yüksekten uçan bir karabatak alçaktan uçan bir martı… Dengeler bahar yorgunluğu mesaisinde, sarhoşluk gibi. İlk sevinç ilk heyecan gibi… tuz gibi…

Çiçeklerle gönderilebilecek örnek mesajlar

AÇILIŞ
Hayırlı, uğurlu olması dileğiyle.
Yeni yerinizde hayırlı ve bol kazançlar dilerim.
Yeni iş yerinizi kutlarız.

AŞK
Gözlerin gözlerimde,aşkın içimde,ruhun bedenimde olduğu sürece seni seveceğim…
Seni denizdeki kumlar,gökteki yıldızlar,okyanustaki sulardan daha çok seviyorum…
Hayat seninle güzel.Seni seviyorum…
Denizim değil dalgam olurmusun?Ateşim değil külüm olurmusun?İlk sevdiğim değilsin affet son sevdiğim olurmusun?

ANNELER GÜNÜ
Benim için herşeye katlanan,her zaman yanımda olan,değeri biçilmeyen dünyanın en güzel annesine…Anneler Günün Kutlu Olsun…
Fedakarlık ve karşılıksız sevgiyi tarif et deseler bana herhalde sadece ‘’ANNE’’ derdim.Anneler Günün Kutlu Olsun…
Benim annem olman bu dünyadaki en büyük şansım.Seni Seviyorum Annem…

DÜĞÜN
Genç çiftlere ömür boyu mutluluklar dilerim.
Yeni çifte mutluluklar.
Mutluluğunuzun bir ömür boyu sürmesi dileğimizle.
En güzel gününüzde mutluluklar dileriz.

EMEKLİLİK
Nihayet boş vaktin oldu, ama sen yerinde duramazsın ki.
Seni unutmayacağız, güzel insan.
Bundan sonraki yaşantında sağlık ve mutluluk dileriz.

TEŞEKKÜR
Yardımlarınız için teşekkür ederim.
Benim için yaptıklarınıza minnettarım.
İnceliğinizden dolayı teşekkür ederim.
İlginize sonsuz teşekkürler.

ATAMA-AŞAMA
Başarılarının devamı dileğiyle.
Seni çok seviyor, başarılarının devamını diliyoruz.
Yeni işinizin size mutluluk getirmesi dileğiyle.
İnsanı büyük yapan kendi azmi ve sabrıdır. Yeni görevinde başarılar dileriz.
Büyük insanlar olmadan büyük işler başarılamaz.
Daha nice başarıları birlikte kutlamak dileğiyle.
Yeni görevinizde başarılar dileriz.
Başarı ve huzur diliyorum. Sevgiler.
Aramızdan ayrıldığın için üzgünüz, ama dünyanın sana ihtiyacı var.
İş hayatında başarılar dilerim.
Yeni işinde herşeyin gönlünce olmasını dileriz.
Yeni işinde başarılar, yolun açık olsun.
Başarılar ve her daim mutluluklar seninle olsun.
Aramıza hoşgeldin.
Seni çok seviyoruz başarılarının devamını diliyoruz…
Yeni işinde başarılar, yolun açık olsun…
Yeni görevinizde başarılar dileriz…
Başarılar ve her daim mutluluklar seninle olsun…

SEVGİLİYE
Seni seviyorum.
Yanında olamadığım için çok üzgünüm, seni seviyorum.
Seni çok özledim.
Bir şans bir hayat.
Seni çok ama çok seviyorum.
Her şeyin en iyisine layıksın.
Hayat seninle güzel.
Kalbimden, kalbine.

GEÇMİŞ OLSUN
Hastalanman bizleri çok üzdü, acil sifalar diliyoruz…
En kısa zamanda sağlığına kavuşman dileğiyle…
Geçmiş olsun dileklerimizle…

DOĞUM
Bebeğimize hoşgeldin diyor, sağlık ve mutluluklar diliyoruz.
Kendine ve ufaklığa iyi bak.
Yeni anne babaya mutluluklar dileriz.
Bebeğimize hoşgeldin diyoruz.
Bebeğinizle beraber sağlık ve mutluluk dolu yıllar dileriz.
Allah, analı babalı büyütsün.
Yeni dünyalıya merhaba.
Minik bebeğin yanaklarından ileriki günlerde öpebilmek dileğiyle.
…… bebek ile sağlıklı,mutlu,nice güzel yıllar dilerim…
…… ailesinin yeni bireyine hoş geldin der,uzun ömürler dilerim…
Bebeğinizle beraber sağlık ve mutluluk dolu yıllar dileriz…

DOĞUM GÜNÜ
Doğum gününüzü kutlarım.
Nice mutlu yıllara.
Nice senelere.
Doğum gününü kutlar, mutluluklar dilerim.
Yeni yaşında sevdiklerinle birlikte olmanı diliyoruz.
Dilerim yeni yaşında mutlulukların en güzelini yaşarsın…
Hayatının bundan sonrası kalbinin güzelliği gibi geçsin.İyiki varsın ve iyiki doğdun…

TEBRİK
Yeni yılınızı kutlarız.
Hep birlikte nice yıllara.
Birlikte daha nice uzun yıllara.
Mutlu seneler.
Başarılarının devamını dileriz.
Dünyanın en güzel annesine sevgiyle.
Mezuniyetini kutlar, ileriki yaşamında başarılarının devamını dilerim.
Hayırlı bayramlar diler, mutlu ve sağlıklı daha nice bayramlar geçirmenizi temenni ederiz.
Bayramda yanınızda olamadığımız için üzgünüz, dileriz bu çiçekler size bizi hatırlatır.
İyi bayramlar.

Çiçeklerin dili, ilk kez 1600′lü yıllarda İstanbul’da oluşturulmaya başlanmıştır. 1716 yılında eşiyle birlikte İstanbul’da yaşayan İngiliz Lady Mary Wortley Montagu tarafından bir araya getirilen bu çiçeklerin anlamları İngiltere’ye götürülmüştür.

Montagu, 1716 yılında Türkiye’de yaşadığı sırada yazdığı bir mektupta, "parmaklarınızı oynatmadan, çiçeklerle tartışabilir, azarlayabilir, dostluk, aşk, nezaket mektupları ve hatta haber bile gönderebilirsiniz." demiştir.

Çiçeklerin taşıdıkları anlamlara ilişkin Fransa’ya da sıçrayan merak, kısa sürede 800 çiçeğin anlamının belirlenmesine ve tüm dünyada ortak bir çiçek dili oluşmasına yol açmıştır. İşte bazı çiçeklerin anlamları:
 

KİMSESİZLİK

Yıllardır ki bir kılıcım kapalı kında
Kimsesizlik dört yanımda bir duvar gibi
Muzdaribim bu duvarın dış tarafında
Şefkatine inandığım biri var gibi

Sanıyorum saçlarımı okşuyor bir el
Kıpırdanmak istemiyor gözkapaklarım
Yan odadan bir ince ses diyor gibi "gel"
Ve hakikat bırakıyor hülyamı yarım

Gözlerimde parıltısı bakır bir tasın
Kulaklarım komşuların ayak sesinde
Varsın gene bir yudum su veren olmasın
Başucumda biri bana "su yok" desin de

Kemalettin Kamu

Yalnizlığıyla yalnız olmayan

Yalnızlığıyla tek ama yalnız olmayan bir çiçek. Herkes kadar yalnızlığı, ne birinden eksik ne de fazla. Yalnızlığında yalnız değil, kendisinden bir çok olduğunu biliyor. Ve hep umut dolu yüreği. İçindeki sonsuzları soldurmadan hep taze tutuyor…

YÜREĞİMİZDE ÇOCUK ÖYKÜSÜ

     Yaşam nedir? Bir su damlası mı, güneşin renkleri mi, karanlıklarda yıldız mı? Nedir ki yaşam?

     Yaşamı soralım kuşlara nedir diye! Rüzgara karşı özgürce kanat çırpabilmek derler. Ve her yeni gelen yağmurla ağırlaşması kanatlarının. Kuytulara sığınması ve yeni bir rüzgarı umutla, hevesle beklemek derler.

     Yaşamı soralım yağmura nedir diye! Toprağa karışmak, çoğalmak, bir nehir olup denizlere akmak der. Ve daha gün, ilk ışıklarını serpiştirirken, doyasıya mavi olmak. Kıyısından bütün suların çekildiği deniz olana dek, bir kıyıdan bir kıyıya salınmak der.

     Öyleyse nedir yaşam? Toprağa ilk dokunuş, başakların ovalarda salınması, günün geceye inat ille de ağarması mı?  Bir çocuğu sevmektir yaşam! Bir kuş gibi özgürce, bir nehir gibi delicesine akarak, bir deniz gibi sınırsızca bir çocuğu sevmektir yaşam. Bir çocuğun yüreğini görebilmektir yani.

     Güneşin en güzel ışıklarıdır, çocukların gözlerindeki pırıltı. Aldatmacasız, kavgasız ışıklardır onlar. Ne zaman bir çocuk gülse; sanırsınız ki bütün papatyalar açmış, bütün güvercinler uçmuş, kelebekler gökkuşağına karışmış.

     Bir çocuğu sevmekle başlar yaşam. Onun güzelliğinde, yüreğinde anlam bulur. Sevgilerin en derinidir o, yüreğinizde hissettiğiniz. Ve bu  sevgi seli, ömrümüzün her kaleminde, hep yanı başımızda dır. Annenin kucağında, kardeşin sarılmasında, öğretmenin bir dokunuşunda gizlidir.

     Erişilmez sular mıdır, açmaz çiçekler mi? Öğretmenin bir dokunuşundadır. Sıcak bir gülümsemesin de. Kimi vakit kör kuyularda susuz kalan yüreğimiz; çocukların sıcaklığını duyunca, bir uçurtmanın kuyruğuna takılıverir ansızın. Acıyı, kaygıyı siler çocuk, öğretmenin yüreğinden. Umudu, seviyi getirir gülüşüyle, bakışıyla.

     Yaşamın tüm değerlerinin üstündedir bir öğretmenin çocuklarının güzelliği. Nesi varsa sevdadan yana, nesi varsa inançtan, güvenden yana sunar çocuklarına öğretmen. Çünkü bilir ki, çocuklardır yarınları mayalayan. Çirkini güzele, kötüyü iyiye, bugünü geleceğe taşıyan çocuklar. Ancak onların gücü ile, yaşam doğrular kendini. Öğretmeninin sıcak yüreğinde ısınan gül yüzlü çocuklar, dost bir geleceğe doğru taşırlar yaşam denilen o mücadeleyi.

     Bir çocuğu sevmektir yaşam.  O’nun hamuruna şekil vermek, O’na denizleri, bulutları, gelincikleri göstermek; sevgisini, inancını, güvenini yüceltmektir yaşam. Bir çocuğunu sevmesidir öğretmeni için yaşam. Ve zaman an be an akıp gittiğinde, çocuğunun yüreğinde hala öğretmeninin atmasıdır yaşam!

                          Gülsen ÇOLAK

     Bilecik İlköğretim Okulu ve İş Okulu

                         Sınıf Öğretmeni

Bir varmış, bir yokmuş,
Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde yaşlı mı yaşlı, güzel mi güzel bir orman içinde çeşit çeşit hayvanlar yaşarmış.
Bu hayvanlar kendi aralarında birlik ve beraberlik içinde kardeş kardeş yaşarlarmış.
Ne var ki ormanlar kralı aslan bu hayvanlara hayatı zehir ediyormuş. Onları kovalıyor, yakalıyor ve oracıkta yiyormuş.
Ormanda yaşayan hayvanlar bir araya gelmişler. Ormanlar kralı aslanın korkusundan kurtulmak için çareler aramışlar. Bu konuyu tartışmışlar. Sonunda şöyle bir karara varmışlar: Aslanın yiyeceğini bizler götürelim. O da bizi avlamaktan vazgeçsin!
Kendi aralarında bir grup temsilci seçmişler. Ormanlar kralının huzuruna çıkıp aldıkları kararı açıklamışlar.
Aslan:
Eğer sözünüzde durursanız bu kararınıza razı olurum. Ancak size güvenemem. Onun için kendi avımı kendim seçip avlanıp yiyeceğim, demiş.
Elçi hayvanlar aslanın huzurunda sözler verip, yeminler etmişler. Diller dökmüş, yalvarmışlar. Nihayet aslanı razı etmişler. Elçi hayvanlar geri dönmüşler ve aslanın razı olduğunu söylemişler.
Sıra gelmiş aslanın günlük yiyeceğinin nasıl belirleneceğine…
Hayvanlar düşünüp taşınmışlar. En adil yol olarak, her gün kura çekilmesine, kurada çıkan hayvanın kendi ayağıyla gidip aslana teslim olmasına karar vermişler. Herkes bu karara razı olmuş. Böylece kura dışında kalan hayvanlar aslana av olmayacak, bir süre de olsa av olma korkusunu yaşamayacakmış.
Tilki, geyik, çakal derken kurada sıra tavşana gelmiş.
Tavşan aslanın yiyeceği olmaktan korkmuş, “Bu zulüm ne kadar sürecek?” diyerek yan çizmeye başlamış.
Diğer hayvanlar tavşanın bu tavrına karşı çıkmışlar ve:
- Yapma, etme! Bu kadar zamandır sözümüzde durduk, yeminimizi tuttuk. Eğer sen bunu bozarsan, aslan hepimizi perişan eder, cezalandırır, demişler.
Tavşan:
- Siz merak etmeyin, ben aslana öyle bir oyun oynayacağım ki bundan böyle ondan yiyeceği olmaktan kurtulacağız. Ne olur, bana güvenin! demiş.
Diğer hayvanlar hem tavşanın ne yağacağını merak etmişler, hem de aslanın bu oyunu fark ederek kendilerine zarar vermesinden korkmuşlar.
Tavşan ormanlar kralının huzuruna gecikmeli olarak çıkmış. Onun gecikmesinden hayvanların sözlerini tutmadıklarını düşünen aslan öyle bir kükremiş ki… Hem kızgınlıktan, hem de açlıktan pençesiyle yeri kazıp duruyormuş.
Geciken, üstelik hem de yavaş yavaş yanına gelen tavşana:
- Bre neredesin, neden geciktin? diye bağırmış.
Tavşan:
“Saygıdeğer efendimiz” diyerek söze başlamış ve devam etmiş:
- Dinlemek lütfunda bulunursanız, gecikmemin çok önemli bir gerekçesi olduğunu arz edeyim.
Açlıktan kızgınlığı bir kat daha artan aslan:
- Şuna bak, Ahmağın özrü kabahatinden de büyük. Neden bu kadar geciktin, diye gürlemiş.
Tavşan yumuşak, tatlı bir dille yalvarmış ve aslanın özrünü dinlemeye razı etmiş:
Aslan:
- Anlat bakalım, neden geciktin!
Tavşan anlatmaya başlamış:
-Efendimiz. Sabah erkenden yola çıktım. Yanımda benden daha şişman, tombul bir tavşan arkadaşım daha vardı. Yolda gelirken bir aslan yolumuzu kesti. Biz yalvardık, yakardık, “biz kral efendimizin bu günlük yemeğiyiz, ona gidiyoruz, bizi alıkoyma” dedik. O dinlemedi.
“Sizin kralınız da kim oluyor. O benim ayağımın tozu bile olamaz” diyerek size hakaretlerde bulundu. Arkadaşımı yakaladı, parçaladı. Ben ise zor kurtuldum. Kaçtım. İzimi kaybettirmem vaktimi aldı. Gecikmemin sebebi budur.
Tavşanın bu sözlerini duyan aslan adeta çıldırarak:
- Çabuk, beni o kendini bilmezin yanına götür, ona gereken cevabı vereyim” diyerek kükredi.
Tavşan önde, aslan arkada uzun süre yürümüşler. Büyük ve derin bir kuyuya yaklaştıklarında tavşan geri kalmaya başlamış. Bunun üzerine aslan:
- Neden geri kalıyorsun? Çabuk yanıma gel, diye emretmiş.
Tavşan:
- Sultanım. O zalim aslan şu ilerideki kuyuda yaşıyor. Korkumdan yürüyemiyorum, demiş.
Aslan tavşana:
- Ben senin yanındayken korkma. Yürü, bak bakalım, o kendini bilmez orda mı? demiş.
Tavşan cevap vermiş:
- Onun korkusundan gözümü açıp da oraya bakamam. Beni kucağınıza alırsanız bakabilirim efendim.
Bu söz üzerine aslan tavşanı kucağına almış. Kuyunun başına gitmiş. Bir de ne görsün! Heybeli bir aslan kucağında bir tavşanla kuyunun dibinde durmuyor mu?
Aslan bütün gücüyle kükremiş ve kucağındaki tavşanı bir kenara fırlatarak kuyuya atlamış. Böylece suda görünen aksini gerçek bir aslan sanan kral aslan kuyuda boğulmuş.
Ormanda yaşayan diğer hayvanlar ise tavşanın bu tuzağıyla aslanın zulmünden kurtulmuşlar. Yine hep birlikte mutlu bir şekilde yaşamışlar.

RIFKI KAYMAZ