_İnsan başkaları tarafından yaratılmıştır…İnsanlar doğdukları zaman tamamen birilerine bağımlıdır,yardıma muhtaçtır.Çünkü yaşamını sürdürebilecek gücü yoktur.Birilerinin onun yaşamını devam ettirebilmesi için yardım etmesi gerekmektedir.Çünkü insan dünyaya geldiği ilk anda korunmasız hiçbir tehlikeye karşı koyamayacak güçsüzlükte bir varlıktır.Mutlaka birilerinin-onun karşı çıkamayacağı güçlüklere karşı koyabilecek güçte birinin-ona yardım etmesi gerekir.Bu durum da insanın yaşamını,geleceğini,kaderini ona yaşaması için yardım eden kişi belirlemiş oluyor,kendi doğruları doğrultusunda bir insan yaratıyor .Bunun sebebi insanın dünyaya geldiği an birilerine muhtaç olmasıdır.Birilerine muhtaç olunca da geleceği başkalarının elinde oluyor ve o başkaları da kendi doğruları,fikirleri doğrultusunda bir insan yaratmış oluyor.

_İnsan dünyaya geldiği zaman düşünemeyen,düşünse de bunu başkalarına aktaramayan bir varlıktır.Bir bebeği düşünün.Dünyaya geldiğinde belirli bir yaşa gelene kadar,neden yaşadığının farkına varana kadar o olgunluğa ulaşana kadar ailesine muhtaçtır.Bu durumda aile kendi çocuğunu istediği şekilde yetiştirir.

_“Yaşamının gidişatını belirlemek insanın elinde değildir.Bu onu yetiştiren kişinin-ailenin ve toplumun-elindedir.”

_Ailenin dini görüşü neyse çocuğunu da kendi dininin gereklerine göre eğitir,ona kalkıp da hangi dini seçmek istediği sorulmaz ve çocuk büyürken o dinin gereklerine bağlı kalınarak yetiştirildiği için büyüyünce o dinden vazgeçmesi biraz zor.Çünkü küçüklüğünden beri beyninde o fikirler yer etmiştir.Bunlardan vazgeçemez.

_Ailenin siyasi görüşü ne ise çocuğunun da siyasi görüşü tamamen aynı olmasa da ailesininki ile benzerlik gösterecektir.Bunun dışında bazı insanlar veya siyasal hesaplar içinde olan bazı kişiler çocukların gerek bilgisizliğinden gerekse küçük olmasından faydalanarak  onu sadece bir noktaya-kendi hesaplarına-odaklayarak onları hain emellerine ulaşmakta kullanmaktadır.Onlardan bambaşka bir insan-adeta kendinden gibi bir tane daha- yaratmaktadır.

_Yaşadığı toplumun da insanın üstünde büyük bir etkisi vardır.İnsan yaşadığı yy.ın  görüşlerinden de etkilenir.O dönemde toplum ne düşünüyorsa insanda ondan etkilenir ve onlar gibi düşünür.Bir aile yada toplum çocuğunu nasıl yetiştirirse büyüyünce de küçükken nasıl yetiştirildiyse öyle düşünmeye devam eder.

_Aile,çocuğunu kendisinin istediği gibi yetiştirmek istese bile bunu tam anlamıyla başaramaz .Çünkü toplumunda çocuğun karakterinin belirlenmesinde etkisi vardır.Toplumda yaşanan olaylar çocuğun fikrinin değişmesine neden olur.Atalarımızın da dediği gibi “ağaç yaş iken eğilir.” Toplumun çocukların üstünde büyük bir etkisi vardır.Toplumda yaşanan olaylar çocukları olumlu yada olumsuz etkiler.Örneğin toplumda kapkaç olayları,hırsızlık vb.. olaylar yaşamıyorsa çocuklar bunlardan etkilenir ve büyüyünce onlarda bunu yapar.Toplum da insanlar birbirine saygılıysa,hukuk kurallarına uyuyorsa yetişen nesil de böyle olur.

_Çocuk büyüyünce,kendi fikirleri oluşmaya başlayınca-kendisinin neyi isteyip istemediğine,neyin onu mutlu ettiğini fark etmeye-başladığında  bazı şeylere karşı çıkmak ister ancak bu defa ailesi veya toplum tarafından frenlenir.Buna rağmen fikirlerini savunmaya devam ederse ailesi ve toplum tarafından tepki görür.Böylece çocuk fikirlerinin yanlış olduğunu düşünmeye başlar,eğer böyle yapmaya-kendi fikirlerini savunmaya- devam edere toplumun onu dışlayacağından korkar ve fikirlerini savunmaktan vazgeçer.Kendi istediklerinden vazgeçerek toplum onun nasıl düşünmesini istiyorsa öyle düşünür.

_İnsanın nasıl biri olacağı ailesi ve toplumun elindedir,insan kendi kişiliğini kendisi belirleyemez,olanları anlayacak  yaşa gelene kadar onu öyle bir eğitirler ki bu kuralların dışına çıkınca herkes ondan nefret edecekmiş kimse onu sevmeyecekmiş gibi düşünen bir insan yaratmış olurlar.

_Ailesi tarafından eğitilmiş bir insan yavrusu daha sonra başka bir toplumsal gruba girdiğinde                    -arkadaşlık gibi-bu seferde bu girdiği grupta bulunan kurallara uymak zorunda kalır.Nitekim insan büyüdükçe ister istemez farklı grupların içine girer ve bu da demektir ki insan sürekli olarak yaşadığı toplumun kurallarına uymak zorunda kalır.

_Toplum kurallarına uyduğu,kendi istediklerini yapamadığı toplumun dediklerini yapmak zorunda kaldığı için “İnsan başkaları tarafından yaratılmıştır.”

_Toplumun evrimine baktığımız zaman ve bilimin ilerlemesini de göz önünde tutarak her dönemde belirli bir düşünce akımının ön planda olduğunu söyleyebiliriz.Dolayısıyla o dönem içerisinde yaşayan insanın bu dönemin düşüncelerinden(çağın düşüncelerinden)kurtularak yeni bir şeyler üretmesi zordur.Hangi dönemde yaşamışsa insan o dönemin düşüncelerinden etkilenir.

_İnsanlar küçük yaşta öğrendiklerini kolay kolay unutamazlar.Yaşadığı dönemde toplumun düşüncesi neyse insanın düşüncesi de öyle olur.İnsan,yaşadığı dönemde toplum neleri tanrı yerine koyuyor neleri yüce sayıyorsa o da onları tanrı yerine koyar,onları yüce sayar.Ve bunlardan büyüyünce de kolay kolay vazgeçemez.Toplumda yaşanan bilimsel gelişmeler,ekonomik krizler,kültürel yozlaşma vs…Bunların hepsinin yetişen yeni neslin kişiliğinin nasıl ve ne yönde olacağını belirler.

_İnsanın yaşadığı dönemdeki düşünceleri bir kenarı atıp kendi kafasına göre yaşaması çok zordur.Çünkü atalarımızın da dediği gibi “ağaç yaş iken eğilir”…Toplumda yaşanan olaylar çocukları öyle etkiler ki büyüdüklerinde  küçük yaşta zihinlerinde yer etmiş düşüncelerden bir türlü kurtulamazlar.Örneğin bir anne çocuğunu yetiştirirken küçük yaşta ona diş fırçalama alışkanlığını kazandırmamışsa çocuğa belirli bir yaşa geldikten sonra o alışkanlığı kazandırmak neredeyse imkansızdır.Toplumun düşünceleri de çocuğu aynı örnekteki gibi etkiler,çocuk küçükken toplumdan gördüğü davranış,düşünce,ahlak kuralları… ne varsa hepsini zihnine kazır ve büyüdükten sonra da bunlardan kurtulması çok zordur.

_İnsan toplumdan aldığı düşüncelerden kendini uzak tutamaz,ister istemez toplumun genelinde kabul gören bazı düşüncelere göre yaşamını sürdürmek zorunda kalır.Eğer bu düşüncelere göre yaşamayı reddederse bazı zorluklarla karşılaşabilir.İnsan kendini toplumdan soyutlayıp tek başına yaşayamayacağı için toplumun düşüncelerine uymak zorundadır.Buda insanın yaşadığı toplum dan etkilendiğini gösterir.Yani o kişiyi toplum,aile kısacası o kişinin gelişiminde yanında kimler varsa onlar tarafından yaratılmıştır.

                                                                Mehmet Oktay Kaya