"Bir lider, başkalarına yapmak istemedikleri şeyleri yaptırıp bundan hoşlanmalarını sağlama yeteneğine sahip kişidir"imparator Napolon"Bir lider umutlu tüccardır"demiştir.Mahatma gandhi’ye göre"Yanlış temsil etmeye katlanma ve iddiasından vazgeçmeme, liderliğin özüdür.Büyük savaşçı-lider Hannibal ordusunu Alpler üzerinden geçirip Roma’yı istila etmeyi tasarlarken bu ruhu temsil etmiştir."Ya bir yol bulacağım,ya da bir yol bulacağım"Bütün bu sözler  liderliğin temel unsurlarını gözler önüne serer

Bununla birlikte,geçmişte ve günümüzde,büyük liderlerin çok açık bir ortak özellikleri,bir şeylerin gerçekleşmesini sağlama yeteneğidir.İnsanlara  daha iyi duruma gelmelerine yardımcı olmak ve bir kuruma  ya da topluma  anlamlı katkılarda bulunma yeteneği.

"İyi lider,görevi yerine getirmek, ekip kurmak ve bireysel ihtiyaçları karşılamak için  diğer üyelerle  büyük ortak gibi çalışmayı başaran kişidir"  "İyi liderler

1-İnsanların hedeflerine ulaşmalarına yardım eder.

2-Sağlıklı bir ekip ruhu,vizyonu ve odağı yaratır ve bunun devamlılığını sağlar.

3-Bireylerin bütün potansiyellerini gerçekleştirmelerine yardımcı olur.J

John Adair,Effective Leadersship kitabında başarılı lideri şöyle tanımlar

"Yeni"tür liderin özelliklerinden biri,tek başına karar veren kişi olmak yerine,karar verme sürecinin bir parçası olabilme becerisidir.Tabii vizyonu ve stratejiyi lider belirler,ama o vizyona ulaşmak için diğeleriyle bir ekip olarak çalışması gerekir.Bunun için eldeki güçleri hizmete koşar,zayıflıkları giderir ve diğer insanların gerçek değerlerini ve özelliklerini anlar.

Liderler bunun tam anlamıyla gerçekleşmesi için  şunları yapmalıdırlar

1-Kendi yeteneklerine güvenmek zorundadırlar.Aynı zamanda ekip üyelerinin karar verme ve ileri düşünen insanlar olma yeteneğine inanmalıdırlar.

3-Vizyonu güçlü ve açık bir biçimde  iletmek durumundadırlar.

4-Ekip üyelerinin hayatlarına girmek zorundadırlar.Bunun anlamı başkalarını beslemek için başkalarından beslenmenin gerekli olmasıdır.

5-Sadakati korumak  insanları asla birbirine karşı kullanmamak ya da toplum içinde küçük düşürmemek zorundadırlar.

6-İnsanları sadece işçiler ya da iş arkadaşları olarak değil, insan olarakta tanımak zorundadırlar.Arkadaşlıklar kurmak lider olmanın  mutlak bir koşuludur.

Liderlik yönetmek demek değildir.Liderlerin hepsi genellikle iyi yönetici olabilirler,ama her iyi yönetici mutlaka lider lolacak diyemeyiz.Yöneticilik analiz,hesaplama, yöntem çarpım taplosu, ve sistem kurma gibi içerirken liderlik daha çok motivasyon sağlama,kişilik,vizyon,girişimci duygu ve ruhu gibi şeyleri kapsar.

Özellille liderlik üzerine  bir kitabı oln Ted Engstrom aşağıdaki ayırımları yapmaktadır.

Liderlik bir vasıftır.

Yöneticilik bir bilim ve bir sanattır.

Liderler bir vizyon sunar.

Yöneticiler gerçekçi ilkeler oluşturur.

Liderllik inançla hareket eder.

Yöneticilik daha çok olaylarla ilgilidir.

Liderlik etkin olmanın peşindedir.

Yöneticilik başarılı olmaya uğraşır.

Liderlik potansiyel kaynaklar arasında yararlı bir etkidir.

Yöneticilik maksimum başarının getirdiği mevcut kaynakların koordine edilmesidir.

Liderlik bir yön sağlar.

Yöneticilik denetimi başa alır.

Liderlik fırsat bulmaya kafa yorar.

Yöneticilik bir işi tamamlamada başarılıdır.

Yöneticiler esin vermez, oysa liderlerin hepsi birer esin kaynağıdır.

Warren Bennis,oN BECOMİNG A LEADER adlı çarpıcı kitabında aradaki farkı biraz daha belirgin biçimde ortaya koyar.

"Yöneticiler uygular,liderler yenilik getirir; Yönetici sistemler ve yapı üzerinde odaklanır,lider insanlar üzerinde. Yönetici denetime güvenir,lider güven aşılar.Yöneticinin kısa mesafeli bir bakışı vardır,lider uzun bir perspektife sahiptir.Yönetici ‘Nasıl’ ve ‘Ne zaman’diye sorarken.Lider ‘Ne’ ve ‘Niçin’ diye sorar Yöneticinin  gözleri  daima alt sınırdadır,liderin gözleri ise hep ufukta.Yönetici taklit eder,lider yaratır.Yönetici statüyü kabul eder,lider ona meydan okur.Yönetici klasik altın askerdir,liderin kendi kişiliği vardır.Yönetici işleri doğru yapar,lider ise doğru işi.Yöneticiler gerekli,ama liderler vazgeçilmezdir.

insanlar vardır

Üstü nilüferlerle kaplı

Bulanık göl gibi

Ne kadar uğraşırsanız görünmez dibi

Uzaktan görünüşü,çekici, aldatıcı

İçine daldıgınızda ne kadar yanıltıcı

Ne zaman ne geleceğini,bilemezsiniz

Sokulmaktan korkarsınız

İnsanlar vardır

Derin bir okyanus

İlk anda ürkütür,korkutur sizi,

Derinliklerinde saklıdır gizi

Daldıkça anlarsınız, daldıkça tanırsınız

Yanında kendinizi boş sanırsınız

İnsanlar vardır

Çoşkun bir akarsu

Yaklaşmaya gelmez alır sürükler,

Tutunacak yer göstermez,beyaz köpükler

Ne zaman nerde bırakacağı belli olmaz

İnsanlar vardır

Sakin akan bir dere,insanı rahatlatır

Huzur verir gönüllere,

Yanında olmak başlı başına bir mutluluk

Sesinde görüntüsünde tatlı bir durgunluk

İnsanlar vardır

Çeşit çeşit,tip tip

Her biri bşaka karaktere sahip

Görmeli, incemeli,doğruyu bulmalı

Her şeyden önemlisi,insan insan olmalı

İnsanlar vardır

Berrak pırıl pırıl bir deniz

Boşa gitmez ne kadar güvenseniz

Dibini görürsünüz her şey meydanda

Korkmadan dalarsınız sizi sarar bir anda

İçi dışı birdir, çekinme ondan

Her sözü içtendir,her davranışı candan

insan her zaman sevdiğini yok etmiyor bazen sevdiği insan için kendini yok ediyor. Bunu anlatan hikayelerde vardır.Nedir bu aşkla yokoluş arasındaki ilişki?

Doğa için deprem neyse aşk da bizim için o mu acaba?Aşk denilen o şiddetli duygu ortaya çıktığında,yarattığı muhteşem arzuyla bütün dünyamızı sarsarak, by arzuya uymayan,karşı çıkan her şeyi yıkıyor mu?Tek kişiden oln doğamızı iki kişilik yeni bir yapıya çevirmeye çalışırken,varlığımızı bir başka bir insanın ruhuyla ve bedeniyle çoğaltmak isterken başlayan büyük sarsıntı,bir kere başladıktan sonra artık,bütün engelleri ortadan kaldırmadan durmuyor mu?

Eğer istediğimiz şahaser uyumu o olağanüstü  mutluğu ve birlikteliği yaratmaya engel olnın sevdiğimiz insan olduğuna,sevdiğimizin bizi mutlu etmeye, bizimle tek bir arzu içinde erimeye razı gelmediğine inandığımızda onu yıkıp parçalayarak arzularımıza uygun bir hale mi getirmek istiyoruz.Onu yıkamadığımızda, yıkılacak tek engel olarak kendimizi mi görüyoruz?

Aşk içinde Zümrüdüanka kuşlarının,baldıran zehirlerinin,tuba ağaçlarının,define adalarının baharat gemilerinin,parlak renkli mücevherlerin,sarhoş edici meyvelerin öfkeli volkanların, bulunduğu esrarlı bilinmezliklerle dolu,çekiçi ve ürkütücü bir alem.Orada olduğunu biliyoruz ama ne olduğunu bilmiyoruz.İstediğimiz ve istemediğimiz herşey var orada.Aşkla ilgili tek gerçek bu sihirli alana girdikten sonra büyük bir sarsıntıdangeçeceğimiz.

Kaçınılmaz olarak bu sarsıntıda birşeyler yıkılacak,bir kişilik bir dünyadan iki kişilik bir dünyaya gecerken,bu yeni dünyaya uyamayacak bir çok alışkanlıklarımzı,bencilliklerimizi,isteklerimizi yok edecek.Böyle bir altüst oluşu yaşarken yok etmediysek ve yok olmadıysakeğer,elimizde kalanlarlayepyeni varlığındanhaberdar bile olmadığımız,heyecanlı loduğu kadar sakin,tedirgin ettiği kadar güven veren korkuttuğu kadar yatıştıran mutlu bir alem yaratabileceğiz.O aleme geçenler ,geçmeyenlerin bilemeyeceği duygular yaşayacak.Okadar mutlu olacaklar ki bazen birçok şeyi istekleriyle feda edecekler.

Bir aşkı taşıyacak güce ve sağlamlığa ulaşamadıysak,deprem vaktinden önce geldiyse bizi ya da sevdiğimizi yok eder.Dağların devrildiği,ovaların yer değiştirdiği,denizlerin kabardığı,bu sarsılıştan geçebildiysek eğer,birden iki olabildiysek,bir başkası ruhumuza katıldıysa ve biz bir başkasının ruhuna katılabildiysek o zaman,sevdiğimiz için acı çekebilmek uğruna mutlulugumuzdan bile vazgeçebiliriz.

Aşkta gerçeküstü bir şeyler var.Gerçeği yok edip yeni bir gerçek yaratan bir şeyler.Masala benzeyen kendi gerçeğinden başka bir gerçeğe  tahammül etmez aşk…

    Hiç gölge görmemiş pırıltılarla

    Gözlerime

    Hep böyle bak gözlerime çocuk

    Hep böyle kal

    Saf

    Henüz buluttaki su gibi

    Hep böyle kal    

    Şeffaf

    Henüz şafaktaki ışık gibi

    Sorma bana çocuk

    Sorma cevabını bilmecelerin

    En günahsız sabahlardasın sen

    En günahlarında ben gecelerin

 Bugünaniden uzaklarda,nicedir gitmediğim yerlerde,nicedir görmedim insanların arsında loma isteği bastı birdenbire…Hani olur ya,durduk yerde…Ruhunuz,bedeninizin oturduğu sandalyeden,kopar havalanıp kıtalar aşar ve bambaşka kıtalara doğru kanat çırpar.Kıştan kaçan bir göçmen kuş gibi hayatı dayanılır kılan bir sıcaklığın peşine düşer.

  "Üşümüş ruhların mucizevi göçü…."

Böyle anlar için ideal dostları vardır insanın…Onlar sabırlı bir sığınak gibi bekler sizi…

Bilrsiniz ki,sizden bir beklentisi yoktur.Kanayan yaralarınızı apaçık gösterebilirsiniz.Dinlerken, onun da yaralanacağını,kanayacağını bilirsiniz.Zaten işte bunu seversiniz.Önyargısız sever sizi…Sırlarınızı kutsal bir emanet gibi saklayacağından,onları içki sofrasına meze, sizi kurda kuşa yem etmeyeceğinden eminsinizdir.Günün birinde"Ama bir tarihlerde ben senin için şunu yapmıştım" diye çıkıp gelmeyeceği kesindir.Kocaman bir koldur o;dar düştüğünüzde sizi tutup çekecek;geniş mi geniş bir gögüs, daraldığınızda başınızı dinlendirecek;bir müşfik el, saçlarınızın arasında gezinecek;Ve dikkatli bir kulak,sizi can kulağı ile dinleyecek.

İşte en naçar olduğunuz anlarda o,kola tutunur,o ğöğse başınızı yaslar,saçlarınızı o elin şefkatine bırakır ve o kulağa fısıldarsınız dertlerinizi….

Usanmak,vazgeçmek,umursamamak…

Bu üç kelime eğer bu sırayla dizilmişse artık bir insan yaşamımda,sevilmeyi,özlemeye başlamıştır o insan.Sadece şefkatli bir ses ve o sesin bir tek hecesi bile yeter yağmurlu bir günü  güneşli bir gün yapıvermeye…Karşımdaki suretin durgunluğu tanıdık…Usanmaktan vazgeçmişliğe uzanan bir koridorda; ağlamadan söylenmeden, gözünü kırpmadan oturuyor..

Mutsuz olması için  hiçbir sebep yok oysa.Bir işi , bir evi,ailesi, geliri,vesairesi,vesairesi var…Hayatının beyaz, kalın resim kağıdına benzeyen ilk gününde,kurşun kalemle  bir çırpıda çizilmiş bir taslağında ne varsa hepsi tamam yani.İş boyamaya geldiğinde,içlerini doldurmak gerektiğnde başlıyor mesele…."Daha ne istiyorsun?"diyorlar

Oysa o kelime,"daha",ne korkunç, ne büyük, ne yıkık bir köprüdür. O kadar yıkıktır ki; döküntüsü tıkamıştır zaten bütün yolları…

Şimdi oturduğu yerden kalkmadan yapıyor  yapmak zorunda olduklarını.ve hiç de mutluluk duymuyor mutluluk duyması gerekenlerden…Yani son derece sıradan,yani sadece olması gerekenin olduğu her durumun; şükran duyulması gereken bir halmiş gibi sunulması…Ve en çok da aza kanaat ettikçe "hiç"in reva görülmesi usandırıyor…

Sonra vazgeçiyor anlaşılmayı, aranmayı,özlemeyi, beklemekten…Kırılanı,örseleneni, dağılanı düzeltmekten,ve gün üstüne gün koyup biriktirmekten…Birikmiş öfkeleri bilemekten vazgeçiyor….

Öyle ya;daha ne istiyor ki?Kurşun kalemle eskizi çizilmiş ve sonradan renklendirilmiş bir hayatın ne eksiği olabilir ki?Renkleri uyumsuz ve solgun olsa ne çıkar?…

Sadece "sevilmek" harekete geçirir donmakta oln bir kalbi.Vehızla çarpan bir kalptir her seferinde, dünya üzerindeki onca güzel şeyin sebebi…Yani….Sızlayan yerinden sevmeye başlamalı bir insanı.Sevdiği kadar da sevilmektir zaten bir acının yara bandı….

Koca bir öğleden sonra nasıl doldurur nasıl dolduracağını bilemeyen bir insan?Sankibir yeri acıyormuş gibi, sanki bir şeyi unutmuş gibi,sanki birilerini beklerken yorulmuş gibi, sanki  çok iyi bildiği bir sorunun yanıtı uçup gitmiş gibi…Kaldırım ortasında,telefon defterini de evde unutmuş,yoksa arayacak birilerini ama yok işte defter,numaralar,isimler bile yok aklında…

Nasıl unutur insan,nasıl unutur, nasıl unutur?

Onca heyecanı,terlemeyi,beklemeyi, istemeyi, küsmeyi,sevmeyi…nasıl unutur?

Turuncu espadrili güneşte kurutup,kotun üstüne penye giyip, vişne suyu içip heyecanlanmayı,kucağına bsatırdığı harita metod defterlerinin arkasına saklanmayı,sakladığı bedenden utanmayı, kış çiçeklerini, yaz çiçeklerini,son otobüsleri, yağmurda  bitmesin yol diye gidip gelmeleri,hayret nasıl unuturç?…

"Aramadı ,aramadı,aramayacak.sevmiyor aslında,sevmedi beni,sevmeyecek…Arasam mı, aramayacağım,aramasam bilmeyeceğim…"Nasıl unutur insan 18 yaşın bütün dertlerini?"Aramadı","sevmedi","arasam mı"demeyi…

Beyazlamış mıdır saçları?Yormuş mudur hayat onu da?Çoçukları var mıdır?Düşlediği yerde midir yaşamı?Unutmuş mudur o da, unutmam dediklerini,verdiği sözleri… Dürüst müdür? sahtekar mı?Nasıldır evi?Nerdedir? Şarkıları ezberlemeyi bırakmış mıdır? Kimi okur,kime inanır,nasıldır?Mutlu mudur?…Koca bir öğleden sonra Ankara’da….Bir yerlerde.

Şehrin en kalabalık meydanında…İlk gençliğin geçtiği yollarda,tepede yakıp kavuran bir güneş varken,gelıp gidene bakarken…İnsanlar yürürken"Ben şimdi ne yapacağım" diye sordunuz mu hiç kalbinize?Şimdi ne yapacağım ben?Nasıl gececek bu öğleden sonra…ve de sonrasında?Kalpte bunca ayak izi varken…

Her ayak geçerken, geçtiği yollarda kalbin duvarına bir çizik atmışken. o çiziklerin ve o ayak izlerinin ağrısı bile unutulmuşken…Donmuş toptaklara çeviriyor hayat kalplerimizi…Güneşe bırakmak bu yüzden gerekli…Bir küçük karınca.bir minik çiğ tanesi…Bir şey hatırlatmalı geçen ayakların bıraktığı tatlı sesleri…