Marmaray Projesi Gerçeği
Bilinmeyen Sultan 2.Abdulhamid Han’ın "CİSR-İ HAMİDİ" (HAMİDİYE KÖPRÜLERİ) Projesi……..
Sultan Abdülhamid Han, Anadolu ve Rumeli yakasını birbirine bağlayacak 2 köprü ile denizin içinden geçecek bir tüp geçit için çalışmalar yaptırdı. Denizaltından tüp geçit için Amerikalı Mühendis Frederik E. Strom’a proje hazırlattı. Bu projede tünel, Sarayburnu’ndan Üsküdar-Salacak’a bağlanıyordu. On altı büyük sütun üzerinde inşa edilecek olan tünelde küçük bir tren işleyecekti. Fakat, Sultan Abdülhamid Han tahttan indirilince bu proje de yarıda kaldı.
Ben burda şunu vurgulamak istiyorum. Şimdi çıkıyorlar diyorlar ki: "Dünyada böyle bir proje yok ve bunu düşünen dahi yok!" demeleri ben çok derinden üzmektedir. Halkımızın bilinçlenmesi ve bilgileri olsun diye bunları yazıyorum..
Ben bu belgeleri topladım Başbakanlık Osmanlı Arşivinden, Öyle kafama göre konuşmadığımı vurgularım…
Elime şu belgeler de geçmiştir: Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)’ nin ilk mimarı Sultan Abdulhamid Han’dır. Bu bölgenin ehemmiyetini ve iyi bir proje ile imar edilmesini daha o zaman düşünmüş ve bu mevzuda çalışmalar yaptırmıştır. Yani GAP bir asra yakın bir zaman önce düşünülmüş bir projedir.
Sultan 2. Abdülhamid Han’ın bu imar faaliyetlerinin devamı olan fakat tahttan indirilmesiyle yarıda kalan projelerinden birisi de İstanbul Boğazı’na iki köprü yapılması projesidir. Anodolu ve Rumeli yakasını birbirine bağlayacak olan köprülerin çizimleri ve şekilleri hakkında Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan dosyayı okuyucularımıza sunuyoruz. Burada görülecektir ki bugün hala yapılsın mı yapılmasın mı tartışmaları devam eden üçüncü köprü ile yapımına henüz başlanabilen tüp geçitin projeleri Osmanlı Devleti bir asır öncesinden yaptırmıştır.
Köprü ve Tüp Geçit ile daha detaylı bilgileri ilerideki zamanlarda açıklayacağım. (Fotoğraf, Köprünün haritası, maket resmi, detaylı proje gösterimi …)
Teşekkür Ederim.
Yasin ERTOK
