ÇERKES SOFRASI

 Baste: Çerkes mutfağından bastenin oldukça önemli bir yeri var sanıyorum. Bir çok et türünün, kojapğa’nın yanında Baste bulunur her zaman. Rahmetli Babaannem annesinin tüm ömrü boyunca baste yapılmayan bir akşam hatırlamadığını anlattığını söylerdi. 

Babaannem, Uzunyaya’ya en son gelenlerden,  “Karaşey’lerın”  kızıydı. Annesinin ise  “YEQ”de kalan “Karagate’lerin kızı olduğunu söylerdi.

Anlattıklarından hatırladığım kadarıyla, Buraya geldikten sonra çok az belki yedi sekiz yıl yaşamıştı annesi. Demek ki bu O’raların bir geleneği idi.

Hatta O’ralara dair annesinin anlattığı baste’li bir anısı da şöyleydi: Karaşeyler yedi  kardeş, anne ve babaları, eşleri, çocukları ile birlikte bir arada yaşarlarmış Yeq’de.

 O kadar kalabalıklarmış ki akşam öğünü için kesinlen koyundan gelinlere sadece yağlı kuyruğu kalırmış.  Gelinler; bazen haşlayarak soğuk ve dilimlenmiş olarak,  bazende kızartıp yağı ile birlikte  baste’nin yanında  yedikleri  kuyruktan bıkmışlar. Ama töreye göre seslerini çıkaramazlarmış elbette.

Bir gün en küçük iki gelin bu konuda  dertleşirken, büyük kayınbirader konuşmaya kulak misafiri olmuş ve; “Yeminle söylüyorum, bu gün kesilen koyunun bir lokmasını bile ağzıma almayacağım, tümü sadece gelinlere yedirilecek, hiç kimse bir tek parça almayacak diye talimatı vermiş.”

Gelinler, kuyruk yağından kurtulmanın memnuniyeti ile küçük eltilerine minnettar ama  oldukca da mahcup o gün sadece et yemişler.

 Jerume ve Baste

Malzemeler        : Bir adet jerume,  Baste için; yarım kg. Pilavlık bulgur, tuz, kaynamış su.

 Önce Baste’yi yapmakla başlıyoruz. Bulgurumuzun üzerini iki parmak geçecek kadar sıcak su ile örtüp, tuzunu ilave ettikten sonra demlenmeye hazır pilav kıvamına gelene kadar pişiriyoruz.

 Tam olarak haşlandığında bulguru yoğurarak hamur haline getireceğiz.

(Bunun için çerkes mutfaklarında “belağ” bulunur.  Ama siz aynı işi blenderinizle de yapabilirsiniz. ) 

 Blender ile tencerenin içiresinde haşlanmış bulgururumuzu döverek, macun kıvamında bir bulgur hamuru elde edene kadar yoğuruyoruz.  Bu hamuru servis tabaklarına ortasını çukurlaştırarak yerleştiriyoruz.

 Diğer tarafta ince ince dilimlediğimiz jerumeleri tavaya koyuyor, kısık ateşte kendi yağında çıtır çıtır kızartıyoruz.

 Servis için içi oyulmuş baste tabaklarının ortasına yağı ile birlikte alıyor ve soğumadan  afiyetle yiyiyoruz.