Alev ALATLI
Hatırla… (3) |
|
| 1920 de nüfusunun %56 sı Şii olan Iraklılar nezdinde, İngiliz mandasının Osmanlı hakimiyetinin yeni bir çeşitlemesinden ibaret olduğunu hatırla. Haşimi Faysal ın Irak tahtına İngiliz subaylarının koruma ve refakatinde çıktığını, kötü şöhretli babasının(1) eski çevresi dışında pek az taraftar bulduğunu, cülüsünü izleyen isyanları bastırmanın İngiltere ye "400 asker ve kırk milyon sterline mal olduğunu" hatırla.
Milliyetçi El Fatat örgütü üyesi Faysal ın 1916 Şam Protokolü nde(2) imzası olduğunu hatırla. Faysal ın Sünni Arap milliyetçiliğini şekillendiren ve kışkırtan eğitim sisteminin, Iraklı Kürt ve Şii nüfusun büyük tepkisini çektiğini hatırla. Faysal ın ordusunun başında, askeriyenin modernleşmesinde büyük emeği olan, Irak milliyetçisi ve İngiliz yanlısı Nuri Sait Paşa nın olduğunu hatırla. Kürt ve Şiilerin kralın ordusunda görev almayı reddettiklerini hatırla. 1930 da İngilizlerin Başbakan atanan Nuri Sait Paşa nın, Türk Harbiyesi mezunu olduğunu hatırla. Nuri Sait Paşa nın 1930-1958 arası ondört kez başbakan yapıldığını, 1932 de İngiliz mandasını sona erdiren antlaşmanın müellifi olduğunu hatırla. Yeni antlaşmanın, Irak ın kurtuluşu anlamına gelmediğini, İngiltere nin Bağdat taki Habbaniye, Basra daki Şubeybe hava üslerini muhafaza ettikten başka, tüm liman, havaalanı ve demiryollarını izinsiz kullanma imtiyazını aldıklarını hatırla. Başbakan Tony Blair in 2005 Noel inde ziyaretle "sürpriz" yaptığı İngiliz askerinin, Şubeybe hava üssünde konuşlanmış olduklarını hatırla: "Bakın, çocuklar…(3) her şeyden önce… burada yapmakta olduğunuz iş… ne kadar zor olursa olsun… sahici önemi haiz tek şey… bu ülkenin halkının istediği demokrasiye kavuşmasına yardım etmeye çalışmaktır. Bunu yapmanın tek yolu Irak güçlerinin, polisinin ve Irak ordusunun inşa edilebilmesi için gerekli güvenlik ortamını sağlayabilmektir…vs.vs." Blair in söyleminin 77 yıllık söylem olduğunu hatırla. Filistin toprakları nasıl parçalandı? Irak ta, ilk askeri darbenin 1936 da, Kral Faysal ın ölümünden(4) üç yıl önce, 1890 Kerkük doğumlu, "Kürt Goering i"(5) lâkaplı Albay Bekir Sıtkı(6) olduğunu hatırla. Albayın lâkabını 1933 te Musul da ayaklanan Süryani kabilelerini olağandışı bir şiddetle(7) bastırdığı için kazandığını,(8) Faysal ın oğlu Gazi tarafından general yapılarak, Irak Ordusu nun başına getirildiğini hatırla. 1936 da Bekir Sıtkı nın Hikmet Süleyman ı başbakan atadığını hatırla. Hikmet Süleyman ın 1913 te İstanbul da öldürülen Sadrazam Mahmut Şevket Paşa nın kardeşi, YÖK eski Başkanı Prof. İhsan Doğramacı nın kayınpederi olduğunu hatırla. Cahit Kayra nın(9) "38 Kuşağı" isimleri anılarında(10) eski bir Osmanlı subayı olan Bekir Sıtkı nın Türk muhibi olduğunu 1937 de federasyon girişiminde bulunmak üzere Ankara ya gelirken İngiliz ajanları tarafından öldürüldüğünü kaydettiğini hatırla. 1936 darbesinin bir açıklamasının da, İngilizlerden kurtulmak isteyen Irak milliyetçilerinin Almanlara yönelmeleri olduğunu hatırla. Mezopotamya petrollerinden uzak tutulan(11) Almanların, Ortadoğu da yeniden boy gösterme fırsatını kaçırmadıklarını, 1937 den itibaren propaganda aygıtlarını işlettiklerini, Baldur von Schirach ın(12) Bağdat ı ziyaret ettiğini, Ortadoğu propaganda görevlisi "Alman Lawrence"ı lâkaplı Dr. Fritz Grobba nın "Arapların Almanlara beslediği dostane duygular, her şeyden çok Arap çıkarlarından kaynaklanıyor bile olsa, Almanya nın siyasi ve ekonomik işine yarayabilecek önemli bir unsurdur" beyanatını hatırla. "Altın Dörtlü" lâkaplı albaylar cuntasının aynı günlerde güçlendiğini hatırla: "Araplar için İngilizlerden daha cani bir canavar, Müslümanlar için ise daha öldürücü bir düşman yoktur… Üç yüz milyon Müslüman İngiliz boyunduruğu altında inlemeye devam etmektedir. Haçlıların kanlı Aslan Yüreklisi de bir İngiliz di, Kudüs ü işgal ettikten sonra Haçlı Seferleri şimdi bitti diyen Allenby de. Ülkelerin ve kıtaların konumlarına biraz dikkat ederseniz, Britanya nın savaşlarının stratejik önemlerini anlarsınız, İngiliz İmparatorluğu nun sonu gelmeden Arapların bir geleceklerinin olmadığını görürsünüz"(13) İngiliz-Fransız işbirliği ve itidal tavsiye eden güçlü başbakanın direncine, İngilizlerin bölgedeki devasa askeri güçlerine, 1930 İngiliz-Irak Antlaşması nın varlığına, bin beş yüz kilometre uzaktaki Hitler in Avrupa yla uğraşıyor olmasına rağmen, Altın Dörtlü nün 1940 ta Nuri Sait i devirdiklerini, İngiliz düşmanı Raşid Ali el-Geylani yi "Savunma Hükümeti Başkanı" ilân ettiklerini, İngilizlerin Basra ya asker çıkararak karşılık verdiklerini hatırla. İzleyen Habbaniye Muharebesi nde Irak kuvvetlerinin üsten havalanan uçakların bombardımanına ancak birkaç gün dayanabildiklerini, Almanya dan istenen yardımın İkinci Dünya Savaşı nı Irak a taşıdığını hatırla. Musul semalarında ilk kez beliren Alman uçaklarına karşın, İngiliz askerlerinin Bağdat ve Basra yı birkaç ay içinde bir kez daha işgal ettiklerini,(14) İngiliz yanlısı yeni hükümetin Almanya ya savaş ilân ettiğini hatırla. Birkaç yıl sonra, 1948 de, Birleşmiş Milletler in, İngiliz mandası altındaki Filistin in topraklarını, İsrail ve Filistin olmak üzere böldüğünü hatırla. Irak ın Baas ını nasıl bilirsiniz…? Filistin topraklarının bölünmesini Arapların tarihlerinde görülmedik bir dayanışmayla ayaklanarak karşıladıklarını hatırla. Irak ın, Mısır, Suriye, Ürdün ve Lübnan la birlikte katıldığı Arap-İsrail Savaşı nda feci bir hezimete uğradığını hatırla. Arapları derinden sarsan bu utancın sonuçlarından birisinin Mısır da yeşeren Özgür Subaylar hareketi olduğunu hatırla. Arap milliyetçisi Albay Cemal Abdül Nasır ın(15) Özgür Subaylar ın başına geçerek, Osmanlı asıllı müptezel Kral Faruk u devirdiğini (1952) hatırla. Özgür Subaylar hareketinin Arap dünyasının hemen tüm devletlerine sirayet ettiğini, Irak ta tümgeneral Abdülkerim Kasım başkanlığındaki fraksiyonunun yönetimi eline alarak cumhuriyet ilan ettiğini, Kral İkinci Faysal ın, amcası ve vasisi Abdüllillah ın, Nuri Sait Paşa nın 1958 de sokaklarda öldürüldüklerini hatırla. Irak Cumhuriyeti nin ilk cumhurbaşkanı olan Kasım ın(16), iktidarda beş yıl kalabildiğini, 1963 te yaşanan Abdülselam Arif darbesinde idam edildiğini hatırla. General Abdülselam Arif in 1966 da şaibeli bir helikopter kazasında öldüğünü hatırla. Yerine geçen kardeşi Abdurrahman Arif in iki yıl sonra 1968 de yine bir darbeyle devrildiğini hatırla. Arif kardeşleri iktidara götüren darbenin liderlerinden Ahmet Hasan El Bekir in 1968 de aldığı koltuğun 1979 da pek şaibeli "sağlık nedenleri" ile bıraktırıldığını hatırla. El Bekir den sonra gelen Cumhurbaşkanı nın, Saddam Hüseyin olduğunu hatırla. 1921 den itibaren Irak ta hiçbir ulusal liderin eceliyle ölmediğini hatırla. Saddam Hüseyin Kazmi nin yaşamının ülkesinin makûs kaderiyle birebir örtüştüğünü hatırla. "Sünni üçgen" olarak bilinen bölgeye dahil Tikrit in, El-Evca köyünde çobanlıkla geçinen bir ailenin 1937 doğumlu yetim çocuğu olduğunu hatırla. 20 yaşında Baas a katıldığını,(17) adının ilk kez 1958 darbesinde duyulduğunu, 1959 da, Kasım a düzenlenen, arkasında Amerika nın olduğu tartışmasız, ve fakat başarısız, suikast teşebbüsünde yer aldığını, birkaç kez hapse girdiğini, yaralandığını hatırla. "Diriliş" ya da Rönesans anlamına gelen Baas ın, Arap İsrail Savaşı utancının doğurduğu Özgür Subaylar hareketinin sivil çeşitlemesi olduğunu, Suriye den başlayarak Irak a ve diğer Arap ülkelerine yayıldığını, üniversite ve lise öğrencileri, aydınlar, meslek sahibi Arap kentlileri tarafından desteklendiğini hatırla. Baas ın amacının kurucularından Suriyeli siyasal bilimci Zeki El Arsuzi nin ifadesiyle "Arapların incinmiş gururlarını onarmak;" ideolojisinin "sosyalizme yatkın, laik, pan-Arap milliyetçiliği;" hedefinin, "birleşmiş, demokratik sosyalist Arap ulusu" kurmak; şiarının, emperyalizme karşı "birlik," yabancı tahakkümden "özgürlük," Marksist değil, Araplara özgü bir "sosyalizm" olduğunun vurgulanarak açıklandığını, 2003 te ABD ve müttefiklerinin sökmekte zorladıklarını itiraf ettikleri hücre esasına göre örgütlendiğini hatırla. 1968 de Irak ın ilk Baasçı cumhurbaşkanı olan el Bekir in parti programında önceliğin "Irak ı güçlü ve birlik içinde bir ülke" yapmak; "devrim öncesinin muzır değer yargı ve uygulamalarından" kurtarmak, "sömürüye, sosyal adaletsizliğe, bağnaz sadakatlara, vurdumduymazlığa karşı yurttaşlık ruhunun yerleşmesine çalışmaya" verildiğini açıkladığını; resmi söylemlerin, yurtseverlik, ulusal sadakat, kollektivism, katılım, fedakârlık, çalışma sevgisi ve sosyal sorumluluk" üzerinde yoğunlaştığını hatırla. 1963 te Baas ın Başkan Vekili olan Saddam ın, 1979 da genel sekreter, cumhurbaşkanı ve tek adam olarak ortaya çıktığını hatırla. Saddam a kimyasal silahları ABD temin etti Saddam ın Baas ın genel sekreteri, Irak ın cumhurbaşkanı olarak ortaya çıktığı 1979 da, İran da Humeyni nin iktidara geldiğini, ABD bölgedeki en önemli müttefikini kaybederken, Sovyet ordusunun da Afganistan a girdiğini hatırla. 80 li yıllarda, Irak ın ABD nin bölgedeki başlıca müttefiki olduğunu, Reagan yönetiminin bir parti toplantısında olası muhaliflerini parmağıyla gösterip, oracıkta idam ettirecek kadar acımasız olabilen Saddam ı hoş görmekle kalmayıp, askeri ve mali yardıma boğduğunu hatırla. Ronald Reagan ve George Bush un başkanlıklarında ABD nin Saddam Hüseyin e nükleer, kimyasal ve biyolojik silâh teknolojisi sattığının, 90 larda bölgede görevli BM müfettişleri tarafından tespit edildiğini, müfettişlerin Amerikan Senatosu nun Amerika nın denizaşırı ülkelere yaptığı ihracatı denetlemekle görevli komisyonuna Irak ta "Amerikan Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenen ve Irak ın kimyasal ve nükleer silâh yapımını ilerletmek için kullanılan lisans ve çok sayıda Amerikan yapımı malzeme bulduklarını" haber verdiklerini, böylece 1992 de harekete geçen komisyonun Reagan yönetiminin Mayıs 1986 dan itibaren Irak a "17 seferde 80 parça biyomaterial" gönderdiğini saptadığını hatırla.(18) Komisyon başkanı Don Riegle ın "Hükümetimiz… Irak a farklı zamanlarda çift-amaçlı/ kimyasal ve nükleer silâh yapımında da/ kullanılabilecek nitelikte 771 teknoloji lisansı satımını onaylamıştır." şeklindeki itirafının buzdağının sadece tepesi olduğunu hatırla. Buna karşın, Irak ı biyolojik, kimyasal veya nükleer silâhlar bulmak üzere didik didik arayan, "CIA silâh avcısı" Charles A. Duelfer in iki yıl sonra eve eli boş döndüğünü hatırla. Yanına yardımcısı Cheney ve üst düzey yetkililerini alarak, Mart 2003 Amerikan işgalinin nedeninin "Irak ın kimyasal ve biyolojik silâhlara sahip olması, nükleer silâh programını yeniden yürürlüğe koyması ve bu silâhların El Kaide aracılığıyla ABD ye karşı kullanılabileceği" endişesi olduğunu ilân eden Başkan Bush un "düş kırıklığına uğradığını" ifade ettiğini, ancak, "belki de silâhlar savaştan önce Irak dışına kaçırılmıştır" kaytarmasını hatırla. Irak cumhurbaşkanının uluslararası bir mahkemede de yargılanabilecekken, Amerikan yetkililerinin gözetiminde ve Amerikan askerleriyle kuşatılmış olduğu halde, derme çatma bir mahkemede yargılanmış ve asılmış olmasının, ABD nin Saddam ın günahlarındaki payını örtbas ettiği şeklinde yorumlandığını hatırla. Mart 2003 Amerikan-İngiliz saldırısının adının "Decapitation" yani "Başkopartma" operasyonu olmuş olmasının, sonun baştan belli olduğunu gösterdiğini hatırla. Son olarak, "Bağdat Yurttaşları Topluluğu" isimli bir grubun, Ürdün ün başkenti Amman daki Baas Partisi nin idamı müteakip düzenlediği taziye töreninde dağıtılan duyurusunda, Saddam Hüseyin in yerine, Amerika nın başına 10 milyon dolar koyarak aradığı eski yardımcısı, İzzet İbrahim El Duri nin "devlet başkanı" olarak atandığını, yeni başkanın, ABD, İngiltere ve İran ın işgaline karşı direnişin başkomutanı olduğunu bildirdiğini unutma. Unutma, benim Ortadoğulu belleğim, unutma ki, bölgenin bitmez tükenmez çilesi, Hüseyin Saddam ın özeline indirgenip, sulandırılmasın.
(1) İstanbul doğumlu Mekke Emiri Şerif Hüseyin, |
